Czym są odbicia i pogłos i dlaczego ma to znaczenie?

Mówiąc o odbiciach, myślimy o echu.

W górach, jaskini, dużej sali lub pustym pokoju klaśniesz – dźwięk wraca jako echo (odbicia) i powtarza się (pogłos), aż wygaśnie. Dzieje się tak, bo fala odbija się od twardych powierzchni, tracąc stopniowo energię.

W studiu przebiega to podobnie – mikrofon wychwyci te odbicia i nagranie zabrzmi „mętnie”.

Jak zachowuje się dźwięk w studiu

Energia dźwięku może się odbić, zostać częściowo pochłonięta albo rozproszona na nieregularnym obiekcie (dyfuzja).

Odbicia potrafią się wzajemnie wzmacniać lub wygaszać – utrudnia to nagrywanie. Kluczowe są: częstotliwość, wymiary i kształt pomieszczenia, materiały ścian/sufitu/podłogi, okna/drzwi, ustawienie mikrofonu i źródła oraz wyposażenie.

Niskie częstotliwości mają długie fale i „obchodzą” przeszkody; średnie i wysokie (ok. 100 Hz i więcej) zachowują się bardziej jak piłeczka tenisowa – odbijają się od twardych, a słabną na miękkich powierzchniach.

1. Pierwsza zasada

Im twardsza i równiejsza powierzchnia, tym silniejsze i dłuższe odbicie.

2. Odbicie w narożniku

To uproszczenie – aby odbić falę 100 Hz, ściana powinna mieć ~3,5 m szerokości (długość fali). Mniejsze obiekty spowodują dyfrakcję. Fale są też dookólne i wzajemnie na siebie wpływają.

3. Odbicie od drugiej ściany

Dlaczego odbicia szkodzą nagraniom

Mikrofon rejestruje najpierw dźwięk bezpośredni, a chwilę później – odbity. Opóźnienie zależy od odległości najbliższej powierzchni. Różnice faz między falą bezpośrednią i odbitą powodują filtry grzebieniowe – zmiany barwy i czytelności.

Czy są „dobre” i „złe” odbicia?

Najgorsze są tzw. pierwsze odbicia (do ~20 ms po sygnale bezpośrednim, czyli od powierzchni w promieniu ~3 m). Uwaga też na odbicia wtórne i trzecie.

Flutter echo

Powstaje między równoległymi, twardymi ścianami. W małych pokojach to częsty problem – klaśnij, a usłyszysz charakterystyczny „trzepot”.

Czas pogłosu

Pogłos to dźwięk utrzymujący się po ustaniu źródła. Zbyt długi obniża czytelność; ważna jest też równomierność w całym paśmie.

Jak okiełznać odbicia i pogłos

W domowym studiu najlepiej sprawdza się pochłanianie; dyfuzję można łączyć, ale w małych pomieszczeniach ma ograniczoną skuteczność.

DYFUZJA

Dyfuzja rozbija odbicie na wiele drobnych i rozprasza je w różne strony, łagodząc pierwsze odbicia i flutter. Skuteczne, szerokopasmowe dyfuzory są jednak trudne i kosztowne.

POCHŁANIANIE

To główna metoda kontroli pierwszych odbić, flutter echo i czasu pogłosu. Cienkie, miękkie materiały działają w górze pasma; im niższa częstotliwość, tym grubszy i cięższy materiał jest potrzebny.

Do porowatych absorberów należą m.in. wełna mineralna, koce akustyczne, panele, zasłony, dywany, pianka akustyczna itd.

Pianka akustyczna ma otwarte komórki, dzięki czemu dźwięk wnika do środka i traci energię. Profil „wytłoczki” zwiększa powierzchnię pochłaniania. Jest też zwykle klasyfikowana jako trudnopalna (w przeciwieństwie do wielu pianek opakowaniowych).

Z kolei koce dźwiękochłonne VocalBoothToGo wypełnione są gęstą bawełną – włókna wprawiane w drgania rozpraszają energię fali. Im grubszy i cięższy koc oraz im większe plisowanie, tym szersze pasmo i wyższa skuteczność.

Wełna szklana/kamienna (np. płyty sztywne, Rockwool) dobrze działa w średnio-wysokim paśmie i w pułapkach basowych, ale wymaga bezpiecznego zabudowania.

Ile pochłaniania użyć?

Nadmierne tłumienie tylko wysokich tonów da „ciemny”, basowy pokój. Celem jest kontrola pierwszych odbić i wyrównanie pogłosu w całym paśmie – resztę można dodawać stopniowo.

Co to oznacza dla nagrań VO i instrumentów?

Najlepszy jest dźwięk bezpośredni – wszystko inne zaburza barwę. Pierwsze punkty odbić to zwykle: ekran laptopa, najbliższe ściany, sufit i podłoga. Wiele osób osiąga najszybszy efekt, używając małej kabiny głosowej zamiast adaptować cały pokój.

Bez adaptacji – powierzchnia odbija wprost do mikrofonu

Dla lektorów nagrywających solo praktycznym rozwiązaniem jest mała lub przenośna kabina wokalowa – szybka w montażu i mobilna.

Po adaptacji kocem/zasłoną – odbicie stłumione

Zakończenie

VocalBoothToGo.EU dostarcza skuteczne i niedrogie rozwiązania do adaptacji: koce akustyczne, mobilne kabiny, pochłaniacze dla audio i filmu. Skontaktuj się z nami tutaj.